THE TREE OF LIFE van Terrence Malick ( 1943, Illinois, V.S.) werd op het laatste filmfestival in Cannes in Mei 2011 terecht bekroond met de Gouden Palm voor Beste Film. De film speelt zich af in het Amerikaanse Texas van eind jaren vijftig.Het gaat over een gezin met een strenge, stugge vader(Brad Pitt) en een liefdevolle en zachtaardige moeder( een glansrol van Jessica Chastain) en hun drie zonen. De film is een respectvolle en lyrische meditatie op het leven. Jack, de oudste zoon is de spil van het verhaal. Hij wordt erg overtuigend gespeeld door de jonge Hunter Mc Cracken, met een soort naar binnen gerichte woede. Sean Penn vertolkt de oudere Jack, die terugblikt op zijn leven, waarbij hij kijkt naar zijn jeugd, het opgroeien met zijn twee broers en de herinnering aan zijn ouders. De film laat twee visies zien op het leven: de weg van de natuur( =overleving), hard en meedogenloos, gesymboliseerd door de vaderfiguur en de weg van de liefde en de genade vertolkt door de moeder.

Het bijzondere van Malick en zijn Mexicaanse cameraman Emmanuel Lubezki is, dat zij deze jeugdherinneringen op een uiterst filmische en vloeiende manier verbeelden. Hierbij vullen de camerabewegingen en de soepele montage van Hank Corwin en zijn team elkaar naadloos aan. De camera is continu in beweging, de uitspraak van filmfilosoof Andre Bazin bevestigend, dat de kracht van de cinema zit in de beweging van de camera.Doordat Malick zijn eigen verleden zo precies, poetische en vol sprekend detail weet te verfilmen, brengt hij de kijker in contact met zijn eigen herinneringen.

De persoonlijke verhaallijn van de opgroeiende jongens wordt doorsneden met adembenemende natuurbeelden van de elementen water,vuur,aarde,lucht en het ontstaan van het leven. In al deze beelden speelt Malick op sublieme wijze met licht en donker. Deze beelden van de creatie van het leven verschijnen in de film na een indringende vraag van de moeder. Nadat zij hoort dat zij haar zoon heeft verloren in de Vietnam oorlog, richt zij zich rechtstreeks tot God met de vraag. " Waar was U? "

Dit is ook een belangrijk element in The Tree Of Life. Niet alleen de moeder maar ook Jack richt zich vaak tot God met prangende vragen als: 'Hoe ben ik U kwijtgeraakt?' Deze existentieele vragen zouden in de handen van een mindere filmmaker makkelijk als gekunsteld over kunnen komen.Maar vooral door zijn uitgekiende casting van met name de sublieme Hunter Mc Cracken als Jack en de natuurlijke verstilde schoonheid van Jessica Chastain, weten ze juist diep te ontroeren.

Bovendien is bijna elk beeld vervuld van magie en respect voor al wat leeft. Juist deze liefdevolle blik op de wereld van Terrence Malick maakt deze film zo buitengewoon.Erg mooi zichtbaar wordt dit wanneer de moeder buiten loopt in de tuin en er plotseling een vlinder op haar hand gaat zitten of het ontroerende beeld van de vader die met zijn grote hand een kleine baby voet voorzichtig aanraakt, net na de geboorte.

Ook met twee uitgekiende en perfect getimede montage scenes toont Malick zijn grote vakmanschap. De eerste, ongeveer halverwege de film. Een combinatie van beelden als de moeder spelend met de plantensproeier in tegenlicht, de schaduwen van kinderen op de straat, de vitrage opbollend in de wind en vader die piano speelt en door de open tuindeur zien we zijn zoon spontaan invallen op zijn gitaar.Samen met de magnifieke Moldau suite van Smetana op de geluidsband.

De andere montage is een indrukwekkende scene als de vader met zijn familie naar de kerk is geweest en hij zichtbaar aangedaan een kaarsje opsteekt na een preek over Job, gadegeslagen door Jack.Er klinkt muziek van Bach.Daar voel je wat sympathie voor de strenge vader, die zoals later blijkt zijn zoons wil harden om het leven beter aan te kunnen.

De slotscene speelt zich af in het hiernamaals. De moeder stem zegt: 'Het leven gaat in een flits voorbij, tenzij je lief hebt.'
Deze voice over op het eind is op het randje moralistisch, om dat er gepretendeerd wordt iets echt nieuws te zeggen.

Terrence Malick maakte met The Tree of Life zijn Magnum Opus. Een virtuoos,spiritueel en subtiel filmgedicht, dat je tot elke cel van je wezen laat beseffen wat het betekent om te leven.

Jaap Mees



How to respond / more information
You must log in to respond